Ding 8. Maken en bewerken

De sterke ontwikkeling van technologie en de opkomst van het internet hebben een positief effect op creatieve uitingen. Het begrip user generated content is bijvoorbeeld iets dat hierdoor ontstaan is en inmiddels als een onmisbaar bestanddeel van het hedendaagse internetervaring wordt beschouwd. In dit Ding behandelen we twee uitingen daarvan: 1. het componeren en produceren van eigen muziek en 2. het produceren van muziek mét muziek van anderen (mashups en remixes).

1. Produceren van eigen muziek
De komst van de geluidstape markeert een moment in de muziekgeschiedenis. Vanaf dan is het namelijk voor iedereen mogelijk om zelf muziek op te nemen, te bewerken en te verspreiden. De ontwikkeling naar de cassetteband, CD-rom en DVD en nu “online” bieden de muzikant van vandaag ongekende mogelijkheden om muziek op te nemen, samen te spelen en promotie te maken.

Onbetwiste koploper waar het gaat om het opnemen en verspreiden van muziek, is YouTube. Ontelbaar veel interpretaties op alle mogelijke instrumenten van songs en composities in alle muziekgenres. Wil je weten hoe een nummer klinkt of hoe het gespeeld moet worden, YouTube heeft het. Ook tal van amateurmusici nemen hun eigen werk op en hopen zo op muzikale samenwerking of een wereldwijde doorbraak.
Via Bladeren door Genres is het aanbodenigszins te bekijken, maar simpelweeg zoeken op titel of artiest of componist levert meer op, omdat niet alle opnamen goed zijn voorzien van opnameinformatie.

Wie bekend is met de basistechnieken van audio- en video opnametechniek, kan met meerdere mensen samen muziek opnemen. En het eindresultaat is dan op YouTube weer te vinden via de zoekterm “internet music collaboration“. Ook eens experimenteren? Deze step-by-step kan je daarbij helpen.

JamLink is een manier om via internet, met een “kastje” als tussenschakel, in realtime met andere JamLink gebruikers muziek te maken. Dit stukje hardware (prijs $ 200,00) doet in deze tijd van “streaming” wat ouderwets aan, maar het is noodzakelijk om je muziekinstrument te kunnen verbinden met het netwerk. De demovideo toont hoe eenvoudig het werkt. Gezien de prijs is het wellicht niet direct voor particulier gebruik geschikt, maar wel voor muziekinstellingen en conservatoria. Lees bijvoorbeeld over het experiment dat de Universiteit Twente ermee deed.

Een web 2.0 toepassing waar musici hun opnamen kunnen bewaren en delen via sociale media, is SoundCloud. Naar ons idee is er geen andere gratis website, waar het zo gemakkelijk is om zelf opgenomen muziek (maar ook opgenomen geluiden!) naar toe te uploaden als bij SoundCloud. Zowel in MP3 formaat, als opnamen die gemaakt zijn met een smartphone, kunnen snel worden verstuurd EN beluisterd via het gebruikerspanel. Eindeloos veel genres en instrumenten zijn er te vinden, die je kunt samenstellen tot afspeellijsten. Het delen en promoten van je muziek gaat eenvoudig via de Facebook-koppeling en vele widgets en apps. Aanrader!

Tenslotte nog een online gereedschap dat is ontwikkeld door de afdeling Educatie van het Muziek Centrum van de Omroep in samenwerking met de AVRO. Met deze tool worden kinderen ertoe uitgedaagd om zelf composities te maken, door vooringespeelde muziekfragmenten met elkaar te combineren. Schuiven, knippen en plakken leidt uiteindelijk tot een nieuw werk, dat de componist in spé kan opslaan in een gallerij. Meer uitleg over Ik Componeer is te lezen op de weblog van de Bibliotheek Rotterdam.

2. Mashups en remixes
Het gebruiken van bestaand muziekmateriaal ter inspiratie is zo oud als de muziek zelf: (letterlijk) citeren of het reageren op elkaar is, met andere woorden, een legitieme praktijk voor een componist of tekstschrijver. Met de opkomst van de tape- en elektronische muziek in de 20e eeuw is dat citeren of het gebruiken van bestaand materiaal alleen maar eenvoudiger geworden. Klassiek is een voorbeeld uit de musique concrète, Étude aux chemins de fer (1948), van Pierre Schaeffer, waarbij opnames van stoomtreinen het bronmateriaal vormden:

Een meer recenter voorbeeld van het letterlijk gebruiken van ander geluidsmateriaal, sampling, is de Amen Break. Dit korte fragment (slechts 6 seconden) uit het nummer Amen, Brother van The Winstons uit 1969 vormt de veelgebruikte basis voor grooves in allerlei soorten muziek, waaronder jungle en hiphop. Bekijk hieronder een korte docu over de Amen Break en lees dit artikel uit The Economist: Seven seconds of fire: How a short burst of drumming changed the face of music

Onderstaande video van Wax Audio is een uitstekend voorbeeld van een mashup waarbij naast muziek ook het beeld ‘meeverandert’, een ontwikkeling die sinds de opkomst van videokanalen als Youtube, sterk is opgekomen:

Een andere spraakmakende mashupartiest is Girl Talk (echte naam: Greg Gillis). Zijn werk is onder meer leidend in de documentaire Rip! A Remix Manifesto. Neem hiervoor zeker even de tijd, want onder andere de problematiek inzake auteursrecht komt in deze docu uitgebreid aan bod. Lees daarnaast hier een bespreking van de film.

[FILM] RIP! A Remix Manifesto [480p – best available] from JJ Holst on Vimeo.

De muziek van Girl Talk zelf is voor liefhebbers ervan aanleiding om er ook mee aan de slag te gaan. Zo is er door een fan een website opgezet die alle gebruikte samples in real time op een tijdslijn visualiseert. Het resultaat daarvan is indrukwekkend.

Er zijn natuurlijk ook mashup voorbeelden met klassieke muziek, zoals deze bij SoundCloud selectie:

Opdracht

Bespeel je zelf een instrument of heb je de beschikking over geluidsopnamen, maak dan eens een account bij SoundCloud en upload eens een bestand. Als je al over een Facebookaccount beschikt, dan kun je daarmee inloggen. Experimenteer ook eens door te bladeren in de duizenden tracks en evenzovele groups.

Schrijf op je weblog een stukje over je bevindingen en uiteraard lezen we graag over jouw ideëen hoe je de muziek – die je op de manieren ontdekt zoals we in dit Ding beschreven – kunt hergebruiken voor jouw werksituatie.