Ding 11. Waar gaan we heen?

Je bent aangekomen bij het laatste Ding! Je hebt in de afgelopen weken kennis gemaakt met ontwikkelingen in de muziek die van grote invloed zijn op allerlei facetten ervan. De muziekbeoefenaar kan op nieuwe manieren muziek maken en deze delen met gelijkgestemden. De uitgevers van geluidsdragers en bladmuziek zien dat er nieuwe spelers op de markt zijn gekomen die een bedreiging kunnen zijn voor hun voortbestaan. En bibliotheken hebben te maken met de gevolgen hiervan.

Uitleningen van CD’s en bladmuziek in openbare bibliotheken lopen al jaren terug, afdelingen worden gesloten en muziekorganisaties zijn voortdurend in een strijd gewikkeld met subsidieverstrekkers.

Het doel van dit leertraject is om jou als medewerker van een muziekbibliotheek of muziekgeïnteresseerde een blik te bieden op al deze ontwikkelingen. Maar vooral ook om je te laten nadenken over de mogelijkheden die dit alles te bieden heeft voor jou en je bibliotheek. Welke rol kan je als specialist innemen en hoe kun je muziekliefhebbers wijzen op de nieuwe bronnen. En hoe kun je zelf al deze websites en diensten inzetten in je taak als informatiebemiddelaar.

Slotoefening

Je hebt op je weblog al over ieder Ding een stukje geschreven. Ter afsluiting vragen we je om een laatste bijdrage, waarin je op het bovenstaande in gaat. Hoe zie jij de toekomst van je (muziek)bibliotheek en welke rol ga jij hierbij innemen.

We horen ook graag of je onderwerpen hebt gemist of tips hebt om Muziekdingen te verbeteren.

Wij groeten u!

Jeroen de Boer en Rob Coers

Ding 8. Maken en bewerken

De sterke ontwikkeling van technologie en de opkomst van het internet hebben een positief effect op creatieve uitingen. Het begrip user generated content is bijvoorbeeld iets dat hierdoor ontstaan is en inmiddels als een onmisbaar bestanddeel van het hedendaagse internetervaring wordt beschouwd. In dit Ding behandelen we twee uitingen daarvan: 1. het componeren en produceren van eigen muziek en 2. het produceren van muziek mét muziek van anderen (mashups en remixes).

1. Produceren van eigen muziek
De komst van de geluidstape markeert een moment in de muziekgeschiedenis. Vanaf dan is het namelijk voor iedereen mogelijk om zelf muziek op te nemen, te bewerken en te verspreiden. De ontwikkeling naar de cassetteband, CD-rom en DVD en nu “online” bieden de muzikant van vandaag ongekende mogelijkheden om muziek op te nemen, samen te spelen en promotie te maken.

Onbetwiste koploper waar het gaat om het opnemen en verspreiden van muziek, is YouTube. Ontelbaar veel interpretaties op alle mogelijke instrumenten van songs en composities in alle muziekgenres. Wil je weten hoe een nummer klinkt of hoe het gespeeld moet worden, YouTube heeft het. Ook tal van amateurmusici nemen hun eigen werk op en hopen zo op muzikale samenwerking of een wereldwijde doorbraak.
Via Bladeren door Genres is het aanbodenigszins te bekijken, maar simpelweeg zoeken op titel of artiest of componist levert meer op, omdat niet alle opnamen goed zijn voorzien van opnameinformatie.

Wie bekend is met de basistechnieken van audio- en video opnametechniek, kan met meerdere mensen samen muziek opnemen. En het eindresultaat is dan op YouTube weer te vinden via de zoekterm “internet music collaboration“. Ook eens experimenteren? Deze step-by-step kan je daarbij helpen.

JamLink is een manier om via internet, met een “kastje” als tussenschakel, in realtime met andere JamLink gebruikers muziek te maken. Dit stukje hardware (prijs $ 200,00) doet in deze tijd van “streaming” wat ouderwets aan, maar het is noodzakelijk om je muziekinstrument te kunnen verbinden met het netwerk. De demovideo toont hoe eenvoudig het werkt. Gezien de prijs is het wellicht niet direct voor particulier gebruik geschikt, maar wel voor muziekinstellingen en conservatoria. Lees bijvoorbeeld over het experiment dat de Universiteit Twente ermee deed.

Een web 2.0 toepassing waar musici hun opnamen kunnen bewaren en delen via sociale media, is SoundCloud. Naar ons idee is er geen andere gratis website, waar het zo gemakkelijk is om zelf opgenomen muziek (maar ook opgenomen geluiden!) naar toe te uploaden als bij SoundCloud. Zowel in MP3 formaat, als opnamen die gemaakt zijn met een smartphone, kunnen snel worden verstuurd EN beluisterd via het gebruikerspanel. Eindeloos veel genres en instrumenten zijn er te vinden, die je kunt samenstellen tot afspeellijsten. Het delen en promoten van je muziek gaat eenvoudig via de Facebook-koppeling en vele widgets en apps. Aanrader!

Tenslotte nog een online gereedschap dat is ontwikkeld door de afdeling Educatie van het Muziek Centrum van de Omroep in samenwerking met de AVRO. Met deze tool worden kinderen ertoe uitgedaagd om zelf composities te maken, door vooringespeelde muziekfragmenten met elkaar te combineren. Schuiven, knippen en plakken leidt uiteindelijk tot een nieuw werk, dat de componist in spé kan opslaan in een gallerij. Meer uitleg over Ik Componeer is te lezen op de weblog van de Bibliotheek Rotterdam.

2. Mashups en remixes
Het gebruiken van bestaand muziekmateriaal ter inspiratie is zo oud als de muziek zelf: (letterlijk) citeren of het reageren op elkaar is, met andere woorden, een legitieme praktijk voor een componist of tekstschrijver. Met de opkomst van de tape- en elektronische muziek in de 20e eeuw is dat citeren of het gebruiken van bestaand materiaal alleen maar eenvoudiger geworden. Klassiek is een voorbeeld uit de musique concrète, Étude aux chemins de fer (1948), van Pierre Schaeffer, waarbij opnames van stoomtreinen het bronmateriaal vormden:

Een meer recenter voorbeeld van het letterlijk gebruiken van ander geluidsmateriaal, sampling, is de Amen Break. Dit korte fragment (slechts 6 seconden) uit het nummer Amen, Brother van The Winstons uit 1969 vormt de veelgebruikte basis voor grooves in allerlei soorten muziek, waaronder jungle en hiphop. Bekijk hieronder een korte docu over de Amen Break en lees dit artikel uit The Economist: Seven seconds of fire: How a short burst of drumming changed the face of music

Onderstaande video van Wax Audio is een uitstekend voorbeeld van een mashup waarbij naast muziek ook het beeld ‘meeverandert’, een ontwikkeling die sinds de opkomst van videokanalen als Youtube, sterk is opgekomen:

Een andere spraakmakende mashupartiest is Girl Talk (echte naam: Greg Gillis). Zijn werk is onder meer leidend in de documentaire Rip! A Remix Manifesto. Neem hiervoor zeker even de tijd, want onder andere de problematiek inzake auteursrecht komt in deze docu uitgebreid aan bod. Lees daarnaast hier een bespreking van de film.

[FILM] RIP! A Remix Manifesto [480p – best available] from JJ Holst on Vimeo.

De muziek van Girl Talk zelf is voor liefhebbers ervan aanleiding om er ook mee aan de slag te gaan. Zo is er door een fan een website opgezet die alle gebruikte samples in real time op een tijdslijn visualiseert. Het resultaat daarvan is indrukwekkend.

Er zijn natuurlijk ook mashup voorbeelden met klassieke muziek, zoals deze bij SoundCloud selectie:

Opdracht

Bespeel je zelf een instrument of heb je de beschikking over geluidsopnamen, maak dan eens een account bij SoundCloud en upload eens een bestand. Als je al over een Facebookaccount beschikt, dan kun je daarmee inloggen. Experimenteer ook eens door te bladeren in de duizenden tracks en evenzovele groups.

Schrijf op je weblog een stukje over je bevindingen en uiteraard lezen we graag over jouw ideëen hoe je de muziek – die je op de manieren ontdekt zoals we in dit Ding beschreven – kunt hergebruiken voor jouw werksituatie.

Ding 7. Aanbevelen

Social media zijn bij uitstek geschikt om kennis over bepaalde onderwerpen te verspreiden. Op zich zijn voor de hand liggende social media als Facebook of Twitter hiervoor inzetbaar. Er zijn echter ook verscheidene diensten beschikbaar die volledig toegespitst zijn op selectie en aanbevelen, ook wel content curation genoemd. In dit Ding willen we daarvan twee uitdiepen: Storify en Scoop.it. Let op: dit zijn geen specifieke muziekdiensten, maar hiervoor wel uitstekend inzetbaar.

Storify

Storify is een dienst waarmee je, gebruikmakend van social media en persoonlijke bijdragen, een verhaal kan vertellen. Het werkt als volgt:

1. Ga naar de website van Storify en maak een account aan.
2. Log in en klik op Create Story.
3. Je komt nu op een pagina terecht die er zo uitziet:

4. Aan de linkerkant van het scherm kan je tekst invoeren, bijvoorbeeld om te beginnen met een titel.
5. Aan de rechterkant van het scherm zoek en selecteer je content uit verschillende social mediabronnen. Klik bijvoorbeeld op het Youtube-icoontje en doorzoek vanuit dit Storifyscherm Youtube.
6. De resultaten verschijnen en kunnen met de muis naar het linkergedeelte van het scherm gesleept worden, waarbij een Youtuberesultaat automatisch omgezet wordt naar een ge-embed filmpje.
7. Tussen de geselecteerde social mediacontent kan je tekstuele bijdragen zetten om bijvoorbeeld duidelijk te maken waarom een bepaalde keuze gemaakt is, of om resultaten aan elkaar te praten.
8. Het resultaat is een verhaal

Scoop.it

Scoop.it is een zogenaamde content curation tool. Dit houdt in dat je selecties kan maken uit contentaanbod en dit naar keuze kan onderbrengen in bepaalde zelfgekozen categorieën.

1. Ga naar de site van Scoop.it en maak een account aan.
2. Na het bevestigen van de aanmelding word je uitgenodigd een eerste topic te starten. Kies hiervoor een onderwerp naar keuze. 3. Geef in de volgende stap aan waarover het onderwerp gaat, de taal waarin je cureert en trefwoorden die van toepassing zijn.
4. Klik op Go! en sleep in de volgende stap de ‘bookmarklet’ naar de menubalk van de webbrowser. Dit programmaatje helpt bij het toevoegen van content terwijl je surft zonder ingelogd te zijn bij Scoop.it.
5. Start curating!

Je kan nu een tweetal manieren gebruiken om nieuwsitems of andere relevante informatie aan je topic toe te voegen: binnen Scoop.it of buiten Scoop.it:

Binnen Scoop.it:

1. Klik binnen je topic op de button Manage sources:


2. In het volgende scherm wordt onder de tab Search Sources een aantal vaste zoekbronnen aangeboden die via zelfopgegeven keywords doorzocht worden. De bronnen (rechterkolom) kan je naar behoeven verwijderen.
Via de tab Advanced Options kan je echter ook specifieke zoekbronnen opnemen, zoals Twittergebruikers die volgt, het doorzoeken van diensten van Google of het opnemen van specifieke Facebookpagina’s. Ook kan je een RSS-feed (bijvoorbeeld die van jezelf) opnemen in het bronnenaanbod.

3. Na het selecteren van de bronnen die je wilt gebruiken (en die je overigens te allen tijde kan aanpassen) klik je op Curate en zie je dat op basis van jouw instellingen content aangeboden wordt.

Buiten Scoop.it:
Wanneer je al surfend stuit op een interessante website, tweet, Facebookpagina of anderzins klik je op de bookmarklet in de browserbalk. Er opent nu een venster waarin je desgewenst wat aanpassingen kan doen. Vervolgens klik je op Publish en is het onderwerp toegevoegd aan je Scoop.it-overzicht.

Maar wat nu?
Het verzamelde materiaal binnen een topic op Scoop.it wordt samengebracht op een onderwerpspagina die eruit ziet als een online krant. Bekijk deze pagina maar eens. Op zich is dat al een uitstekende bron om te gebruiken binnen de dienstverlening. Deze pagina als geheel, maar ook de afzonderlijke berichten, zijn echter ook te verspreiden via verschillende sociale media (Facebook, Twitter, Pinterest, WordPress etc.). En er bestaat de mogelijkheid scoops te rescoopen, wat zoveel betekent als het plaatsen van het bericht van een andere Scoop.it gebruiker op je eigen pagina. Middels al deze manieren kan je anderen op de hoogte brengen en houden van wat jij als content curator verzameld en geduid hebt.

Opdracht:
1. Vertel een verhaal met Storify en ga daarbij uit van je favoriete muziekgenre. Gebruik hiervoor minimaal vier verschillende bronnen.
2. Maak een pagina aan bij Scoop.it en neem hier in ieder geval je Storify op.

Ding 6. Delen

Waar het normaal gesproken zo was dat je kon pronken met een goedgevulde boeken- of platenkast is dat binnen het digitale domein heel wat wat minder indrukwekkend. Omdat het, in het bijzonder met streaming services, ook niet meer vereist muziek te bezitten ontstaan er andere manieren om smaak en kennis te verspreiden. Het is wat dat betreft een treffende uitspraak van Charles Leadbeater die uitstekend weergeeft wat één van de basisbeginselen van sociale netwerken is:

In the past you were what you owned, now you are what you share”

dat onderdeel is van onderstaande korte animatie:

Twitter, Facebook en andere sociale netwerken
Waar dat delen, zoals uit de voorgaande Dingen bleek, gebeurde door materiaal van iemand te downloaden dan wel het beschikbaar te stellen middels uploaden, is dat nu in principe niet meer nodig. De streaming aanbieders hebben namelijk veelal de mogelijkheid datgene wat je beluistert, waardeert of om het even wat voor mening je erover hebt, te delen met anderen. Een veelgebruikte manier daarvoor is om het via de sociale netwerken die gebruikt kenbaar te maken. Muziekdiensten bieden daarom veelal de mogelijkheid om dit te kunnen doen:

Delen met Spotify
Delen met Grooveshark
Delen met Bandcamp
Delen met Soundcloud

Embedden
Een andere manier om muziek te delen is via zogenaamde embeds. Dit principe zou je kunnen omschrijven als het opnemen van content uit een externe bron in bijvoorbeeld een weblog of site op een manier waarop het lijkt alsof het deel uitmaakt ván die site. Een voorbeeld van een embed is het Youtubefilmpje aan het begin van dit Ding. Waar het voor veel gebruikers inmiddels duidelijk is dat Youtube deze functie biedt is dat qua muziekdiensten een nieuwer fenomeen. Spotify heeft het bijvoorbeeld pas in april 2012 mogelijk gemaakt, via de optie Kopieër ingebouwde code:

Spotify embedden

Wanneer die code in de blogpost geplakt wordt verschijnt het volgende (al vereist het afspelen van de muziek wel een Spotify-account):

Soundcloud embedden

In het geval van bijvoorbeeld Soundcloud verschijnt de volgende popup die de mogelijkheid biedt de embedcode te kopieëren:

die eenmaal geplakt leidt tot het volgende resultaat:

Toma.hk
Een dienst die van specifiek het embedden van muziek werk heeft gemaakt is Toma.hk. Met deze webapp van de makers van de muziekspeler Tomahawk kan allereerst gezocht worden naar gewenste muziek. Van het zoekresultaat, waarbij geput wordt uit uiteenlopende bronnen als Spotify, Soundcloud en Last.fm, wordt vervolgens een embedcode aangemaakt, bijvoorbeeld deze:

Een ingesloten platenspeler
Een voorbeeld van een embed die zich visueel onderscheidt van voornoemde varianten is die van platenlabel Kompakt. In hun webshop, die zich richt op elektronische muziek en daarmee onder andere dj’s, wordt de liefde voor de platenspeler mooi verbeeld:

Kompakt embben

met het volgende resultaat na kopieëren van de embedcode:

Opdracht
Schrijf een blogpost waarin je minimaal drie muziekembeds uit verschillende bronnen samenbrengt. Beschrijf tevens hoe deze mogelijkheid voor het muziekbibliotheekwerk voordelen kan hebben.