Ding 11. Waar gaan we heen?

Je bent aangekomen bij het laatste Ding! Je hebt in de afgelopen weken kennis gemaakt met ontwikkelingen in de muziek die van grote invloed zijn op allerlei facetten ervan. De muziekbeoefenaar kan op nieuwe manieren muziek maken en deze delen met gelijkgestemden. De uitgevers van geluidsdragers en bladmuziek zien dat er nieuwe spelers op de markt zijn gekomen die een bedreiging kunnen zijn voor hun voortbestaan. En bibliotheken hebben te maken met de gevolgen hiervan.

Uitleningen van CD’s en bladmuziek in openbare bibliotheken lopen al jaren terug, afdelingen worden gesloten en muziekorganisaties zijn voortdurend in een strijd gewikkeld met subsidieverstrekkers.

Het doel van dit leertraject is om jou als medewerker van een muziekbibliotheek of muziekgeïnteresseerde een blik te bieden op al deze ontwikkelingen. Maar vooral ook om je te laten nadenken over de mogelijkheden die dit alles te bieden heeft voor jou en je bibliotheek. Welke rol kan je als specialist innemen en hoe kun je muziekliefhebbers wijzen op de nieuwe bronnen. En hoe kun je zelf al deze websites en diensten inzetten in je taak als informatiebemiddelaar.

Slotoefening

Je hebt op je weblog al over ieder Ding een stukje geschreven. Ter afsluiting vragen we je om een laatste bijdrage, waarin je op het bovenstaande in gaat. Hoe zie jij de toekomst van je (muziek)bibliotheek en welke rol ga jij hierbij innemen.

We horen ook graag of je onderwerpen hebt gemist of tips hebt om Muziekdingen te verbeteren.

Wij groeten u!

Jeroen de Boer en Rob Coers

Ding 4. Trends en visies

Bestandsuitwisseling
Muziek en het internet lijken voor elkaar geschapen, maar het huwelijk komt maar moeizaam tot stand. De eerste keer dat beide werelden met elkaar in aanraking kwamen was met de introductie van muziekuitwisseldienst Napster, eind vorige eeuw. De reactie van de muziekdustrie op deze dienst was echter een negatieve. Middels rechtszaken werd de populaire dienst in 2001 offline gedwongen, waarop de liefhebbers van muziek hun heil zochten bij verschillende alternatieven, waaronder Kazaa en Limewire . Deze waren echter allemaal beperkter van opzet, waarmee hun industrie ook het zicht kwijtraakte op waar de digitale gebruikers zich bevonden. Een zeer uitgebreid overzicht over de ontwikkeling van bestandsuitwisseling is hier te lezen: The History of Filesharing.

Daarnaast werd echter ook het signaal genegeerd dat de gebruikers afgaven: wij willen muziek digitaal kunnen consumeren. De MP3 was inmiddels gemeengoed geworden en Napster had aangetoond dat het online delen daarvan in technisch opzicht geen probleem was. Sterker nog, met de toename van het aantal breedbandverbindingen en de snelheid ervan, werd het steeds eenvoudiger onderling muziek uit te wisselen. Daarnaast werd met de komst van het BitTorrent-protocol de techniek om uitwisseling te faciliteren radicaal verbeterd. Een dienst als The Pirate Bay, die gebruikmaakt van het BitTorrent-protocol, is één van de meest recente richtpunten van de muziekindustrie. Een interessante reeks uiterst leesbare blogposts die de gemiste kansen van de muziekindustrie in kaart brengt en, erg interessant, de overeenkomsten met de huidige ontwikkeling van de uitgeverijbranche, is deze: De digitalisering van de muziekindustrie vs. de boekenwereld – het ultieme overzicht.

iTunes en streaming diensten
Heeft de muziekindustrie dan niets geleerd? Nee, zo erg is het niet, want ook zij kan niet meer ontkennen dat het internet als platform kansen biedt. De eerste stap werd gezet met de acceptatie van de ontwikkeling van de iTunes Music Store van Apple, mede populair geworden door de iPod. In deze digitale muziekwinkel bieden labels hun muziek aan. Na aankoop van albums of tracks kunnen deze door de consument op hun computer worden afgespeeld, of worden overgezet naar digitale mediaspelers als de iPod. Daarnaast is er de recente opkomst van streaming muziekdiensten als Spotify of Deezer. Labels stellen hierop hun content beschikbaar die vervolgens, afhankelijk van het type abonnement, afgespeeld kan worden op verschillende media (computer, smartphone, tablet, systemen als Sonos). En natuurlijk de muziekdienst van de Centrale Discotheek Rotterdam, eMuziek.

Nieuwe vorm van handhaving
De laatste tijd lijkt er echter een nieuw offensief van de muziekindustrie in gang gezet te zijn om het uitwisselen van muziek definitief een halt toe te roepen. Waar in het tijdperk van Napster de bedrijven die bestandsuitwisseling mogelijk maakten voor de rechter werden gedaagd en met enorme boetes werden bestraft lijkt de tactiek vandaag de dag meer één van het onbereikbaar maken te zijn. Zo heeft de rechter onlangs besloten dat Nederlandse internetproviders The Pirate Bay voor hun klanten ontoegankelijk moet maken. Hiermee kan je het eens of oneens zijn, maar critici zijn het erover eens dat de opgevoerde inkomstenderving door het illegaal downloaden van muziek niet bijster goed onderbouwd zijn. In het onderstaande filmpje, inmiddels bekend als de $8 billion iPod, wordt dit spraakmakend gedemonstreerd:

Eveneens een interessante voordracht is die van auteur en internetdeskundige Clay Shirky. In de onderstaande videoregistratie legt hij uit waarom eind 2011 in Amerika voorgestelde wetgeving om online piraterij aan te pakken (SOPA: Stop Online Piracy Act), ongewenst is.

Het ‘andere’ collectioneren
Alle deelnemers aan deze reeks Muziekdingen bezitten ongetwijfeld nog een collectie LP’s en CD’s. Het verzamelen van muziek bestond immers niet op een andere manier. De opkomst van het internet en streaming diensten als Spotify of Muziekwebluister geeft echter een andere dimensie aan het begrip collectioneren of verzamelen. Deze technologie maakt het namelijk mogelijk naar muziek te luisteren zonder het fysieke item te bezitten, maar wel in een persoonlijk profiel samen te brengen. Een dienst als bijvoorbeeld Google Music (maar ook Audio Galaxy) maakt het daarnaast tevens mogelijk eigen muziek naar de servers van Google te uploaden en, naast allerlei ander aanbod, voor jezelf streaming beschikbaar te maken. Dit betekent dat je, bijvoorbeeld als je niet thuis bent, via een computer, smartphone of tablet, kan genieten van muziek die ook thuis in de kast staat.

Overigens … Google Music is op dit moment nog niet in Nederland beschikbaar. Houdt de tweets over dit onderwerp in de gaten! Het is overigens wel mogelijk muziek af te spelen vanaf Google Drive:

Omdat online muziekdiensten vaak gekoppeld zijn aan sociale netwerken als Facebook bestaat de mogelijkheid afgespeelde muziek via deze diensten te delen. Dat kan via automatische statusupdates, maar ook door bewust te kiezen favoriete nummers als afspeellijsten met vrienden te delen. Wanneer zij eveneens gebruik maken van de muziekdienst in kwestie kunnen zij ook luisteren naar jouw muziek. Dat gebruikers op deze manier eenvoudig in aanraking komen met nieuwe muziek spreekt voor zich en maakt collectioneren gemakkelijker.

Opdracht
Schrijf een blogpost over hoe jij aankijkt tegen de ontwikkelingen zoals in dit Ding beschreven en benoem eventuele kansen of bedreigingen voor het muziekbibliotheekwerk.