Ding 4. Trends en visies

Bestandsuitwisseling
Muziek en het internet lijken voor elkaar geschapen, maar het huwelijk komt maar moeizaam tot stand. De eerste keer dat beide werelden met elkaar in aanraking kwamen was met de introductie van muziekuitwisseldienst
Napster, eind vorige eeuw. De reactie van de muziekdustrie op deze dienst was echter een negatieve. Middels rechtszaken werd de populaire dienst in 2001 offline gedwongen, waarop de liefhebbers van muziek hun heil zochten bij verschillende alternatieven, waaronder Kazaa en Limewire . Deze waren echter allemaal beperkter van opzet, waarmee hun industrie ook het zicht kwijtraakte op waar de digitale gebruikers zich bevonden. Een zeer uitgebreid overzicht over de ontwikkeling van bestandsuitwisseling is hier te lezen: The History of Filesharing.

Daarnaast werd echter ook het signaal genegeerd dat de gebruikers afgaven: wij willen muziek digitaal kunnen consumeren. De MP3 was inmiddels gemeengoed geworden en Napster had aangetoond dat het online delen daarvan in technisch opzicht geen probleem was. Sterker nog, met de toename van het aantal breedbandverbindingen en de snelheid ervan, werd het steeds eenvoudiger onderling muziek uit te wisselen. Daarnaast werd met de komst van het BitTorrent-protocol de techniek om uitwisseling te faciliteren radicaal verbeterd. Een dienst als The Pirate Bay, die gebruikmaakt van het BitTorrent-protocol, is één van de meest recente richtpunten van de muziekindustrie. Een interessante reeks uiterst leesbare blogposts die de gemiste kansen van de muziekindustrie in kaart brengt en, erg interessant, de overeenkomsten met de huidige ontwikkeling van de uitgeverijbranche, is deze: De digitalisering van de muziekindustrie vs. de boekenwereld – het ultieme overzicht.

iTunes en streaming diensten
Heeft de muziekindustrie dan niets geleerd? Nee, zo erg is het niet, want ook zij kan niet meer ontkennen dat het internet als platform kansen biedt. De eerste stap werd gezet met de acceptatie van de ontwikkeling van de iTunes Music Store van Apple, mede populair geworden door de iPod. In deze digitale muziekwinkel bieden labels hun muziek aan. Na aankoop van albums of tracks kunnen deze door de consument op hun computer worden afgespeeld, of worden overgezet naar digitale mediaspelers als de iPod. Daarnaast is er de recente opkomst van streaming muziekdiensten als Spotify of Deezer. Labels stellen hierop hun content beschikbaar die vervolgens, afhankelijk van het type abonnement, afgespeeld kan worden op verschillende media (computer, smartphone, tablet, systemen als Sonos). En natuurlijk de muziekdienst van de Centrale Discotheek Rotterdam, eMuziek.

Nieuwe vorm van handhaving
De laatste tijd lijkt er echter een nieuw offensief van de muziekindustrie in gang gezet te zijn om het uitwisselen van muziek definitief een halt toe te roepen. Waar in het tijdperk van Napster de bedrijven die bestandsuitwisseling mogelijk maakten voor de rechter werden gedaagd en met enorme boetes werden bestraft lijkt de tactiek vandaag de dag meer één van het onbereikbaar maken te zijn. Zo heeft de rechter onlangs besloten dat Nederlandse internetproviders The Pirate Bay voor hun klanten ontoegankelijk moet maken. Hiermee kan je het eens of oneens zijn, maar critici zijn het erover eens dat de opgevoerde inkomstenderving door het illegaal downloaden van muziek niet bijster goed onderbouwd zijn. In het onderstaande filmpje, inmiddels bekend als de $8 billion iPod, wordt dit spraakmakend gedemonstreerd:

Eveneens een interessante voordracht is die van auteur en internetdeskundige Clay Shirky. In de onderstaande videoregistratie legt hij uit waarom eind 2011 in Amerika voorgestelde wetgeving om online piraterij aan te pakken (SOPA: Stop Online Piracy Act), ongewenst is.

Het ‘andere’ collectioneren
Alle deelnemers aan deze reeks Muziekdingen bezitten ongetwijfeld nog een collectie LP’s en CD’s. Het verzamelen van muziek bestond immers niet op een andere manier. De opkomst van het internet en streaming diensten als Spotify of Muziekwebluister geeft echter een andere dimensie aan het begrip collectioneren of verzamelen. Deze technologie maakt het namelijk mogelijk naar muziek te luisteren zonder het fysieke item te bezitten, maar wel in een persoonlijk profiel samen te brengen. Een dienst als bijvoorbeeld Google Music (maar ook Audio Galaxy) maakt het daarnaast tevens mogelijk eigen muziek naar de servers van Google te uploaden en, naast allerlei ander aanbod, voor jezelf streaming beschikbaar te maken. Dit betekent dat je, bijvoorbeeld als je niet thuis bent, via een computer, smartphone of tablet, kan genieten van muziek die ook thuis in de kast staat.

Overigens … Google Music is op dit moment nog niet in Nederland beschikbaar. Houdt de tweets over dit onderwerp in de gaten! Het is overigens wel mogelijk muziek af te spelen vanaf Google Drive:

Omdat online muziekdiensten vaak gekoppeld zijn aan sociale netwerken als Facebook bestaat de mogelijkheid afgespeelde muziek via deze diensten te delen. Dat kan via automatische statusupdates, maar ook door bewust te kiezen favoriete nummers als afspeellijsten met vrienden te delen. Wanneer zij eveneens gebruik maken van de muziekdienst in kwestie kunnen zij ook luisteren naar jouw muziek. Dat gebruikers op deze manier eenvoudig in aanraking komen met nieuwe muziek spreekt voor zich en maakt collectioneren gemakkelijker.

Opdracht
Schrijf een blogpost over hoe jij aankijkt tegen de ontwikkelingen zoals in dit Ding beschreven en benoem eventuele kansen of bedreigingen voor het muziekbibliotheekwerk.